Matomo: het GDPR-proof alternatief voor Google Analytics

analytics
Written by Mia

Door de verstrengde maatregelen rond cookie-gebruik, met dank aan enerzijds GDPR en anderzijds de Belgische privacywetgeving die analytics-cookies niet meer ziet als 'noodzakelijk', kampen veel bedrijven met incomplete webstatistieken. En daar kan een cookieless analytics tool als Matomo een antwoord bieden.

Wat is Matomo?

Matomo (vroeger bekend onder de naam Piwik) is een open-source statistiekensysteem dat aan de basis een alternatief is voor Google Analytics. Dat betekent dat je er de data over sitebezoeken, gebruikersacties en conversies op je website mee kan analyseren, zowel op korte als lange termijn.

In tegenstelling tot Google Analytics kan je Matomo op je eigen site-server installeren en beheren en wordt de data die de tool vergaart niet gedeeld met derde-partijen (zoals Google). Dat is in het kader van GDPR en gegevensbescherming een essentiële factor. Wat meer info:

  • Matomo is gratis te downloaden voor installatie op je eigen webserver (zie https://matomo.org), maar biedt ook SaaS-versies aan onder een licentiesysteem.
  • Het is open-source, wat inhoudt dat iedereen bij kan dragen aan de functionaliteit van Matomo. Er komen telkens verbeteringen binnen het systeem, en derde partijen kunnen plug-ins bouwen voor nog meer functionaliteit.
  • Omdat je Matomo zelf moet beheren, ben je eigenaar van de data die het systeem verzamelt. Je weet daardoor zeker wat er met deze gegevens gebeurt en hoeft geen rekening te houden met eventuele 'sampling' of verkeerde weergave van je data (zoals dat bij Google Analytics wel kan).

Google Analytics is de meest gebruikte tool voor het opvolgen en beheren van je site-statistieken. De tool is gratis, koppelt eenvoudig met andere Google-diensten, biedt heel wat functionaliteiten en is zowel gebruiksvriendelijk als aanpasbaar. Langs de andere kant worden je data opgeslagen bij Google (zeker in GDPR-tijden wat gevoeliger), heb je weinig eigen inbreng in de manier waarop data wordt verzameld en krijg je vaak te maken met sampling ('gemiddelde' statistieken doordat niet alles in detail wordt bijgehouden).

Wil je dan gaan voor een privacy-vriendelijk alternatief, dan an kom je al snel bij Matomo uit. Privacy-vriendelijk, potentieel gratis, zelf te beheren en customiseren...waarom zou je de overstap dan niet meteen maken? We bekijken de tool even verder in detail.

Wat kan je met Matomo?

Wel, grotendeels hetzelfde als met Google Analytics! Aan de basis liggen rapporten over bezoekers, hun gedrag, de conversies die er bij komen kijken en de manieren waarop ze je site bezoeken. Net zoals in Analytics, verdeelt Matomo alle statistieken onder in 4 categorieën: Bezoekers, Gedrag, Herkomst en Doelen. We lichten de verschillende rapporten even toe.

Bezoekers

'Bezoekers' is wat in Google Analytics 'Doelgroep' heet, en verzamelt alle statistieken over je bezoeker: korte- of langetermijnsgrafieken over aantal bezoeken, duur van bezoeken, kwaliteit van bezoeken, herkomst en toestel-informatie. Een paar manco's daarbij: omdat je een niet-Google product gebruikt, krijg je dus geen demografische info over het geslacht en de leeftijd van je bezoekers. Zeker voor bedrijven die met verschillende product ranges naar verschillende leeftijden of geslachten richten, is het dus iets vaker blind varen. Ook de locatie-data kan nog wat werk gebruiken. Zo worden een aantal standaard IP-ranges van Telenet aan Nederlandse bezoekers toegekend, wat niet kan en dus ook niet correct is.

Matomo_Bezoekers

Gedrag

'Gedrag' in Matomo gaat niet over de hoeveelheid bezoeken of bezoekers, maar over wat ze nu concreet uitvoeren op je site. Grotendeels te vergelijken met het rapport met dezelfde naam in Google Analytics, al zijn er ook hier een aantal voor- en nadelen tegenover die tool. De grootste meerwaarde zit in het automatisch koppelen van data van gelijkaardige pagina's in het overzicht, zonder dat je custom filters moet gaan toepassen. Elke subfolder wordt zo gezien als een apart deeltje van de site, met cumulatieve statistieken. Heel handig en overzichtelijk ook voor sites met meerdere talen. Ook het feit dat de in Analytics door de inbreng van een developer of Tag Manager-tweaks te bekijken Downloads, Outgoing Links, Email Clicks...in Matomo standaard worden toegevoegd. Scheelt je toch weer wat werk en configuratie.

Wat we wel missen, zijn overkoepelende cijfers over bounce rates en time on page en dat geweldige 'Gedragsstroom'-rapport van Google Analytics. In Matomo moet je het doen met 'Transitions', weliswaar een fantastisch overzicht per pagina, maar niet voldoende om heel je flow in kaart te brengen.

Page-Transitions-Analytics-Report

Bron: Matomo

Herkomst

'Herkomst' is wat in Google Analytics 'Acquisitie' heet: gedetailleerde informatie over waar je bezoekers vandaan komen. Ook hier geen verrassingen in hoe er wordt gerapporteerd, maar helaas wel in wat er wordt gerapporteerd. In Google Analytics heb je (indien juist gekoppeld) gedetailleerde inzichten in je Google Ads campagnes en Search Console data. Zo kan je zowel je SEA- als SEO-inspanningen in detail gaan analyseren. Hier mist Matomo wel een pak van de functionaliteiten die we gewend zijn van Google Analytics. De rapportage over de bronnen is veel minder uitgebreid en diepgaand en zonder betalende extra's krijg je ook geen inzicht in je organische keywords. En dat is best een grote stap terug.

Kleine (minimale) pleister op de wonde: Matomo heeft een ingebouwde campaign url builder. Scheelt je weer een extra klik naar een externe site.

Doelen

'Doelen' is Matomo-speak voor wat 'Conversies' zijn in Google Analytics. Ook hier loopt Matomo achter. Doordat de koppeling met betaalde campagnes en SEO 

matomoconversions-1

Installatie

Net als bij Google Analytics hoef je enkel een scriptje op iedere pagina te zetten om te beginnen met meten. Als je al Google Tag Manager op je site hebt draaien, dan is het letterlijk 2 minuten werk om Matomo live te krijgen. Kies je voor de On Premise variant, dan heb je iets meer tijd nodig, omdat de tool geïnstalleerd moet worden op je eigen webserver.

Meer opties

De meeste instellingen zoals filters, segmenten en query parameters komen ook in Matomo terug. Ook kun je site searches bijhouden, gebruikers beheren en regelmatig rapporten per mail ontvangen. Naast die standaard features heeft Matomo extra aandacht voor privacy: je kunt zelf aangeven op welk niveau je gegevens wilt anonimiseren en de AVG-checklist nalopen. Handig!

Matomo en GDPR

De grote kracht van Matomo zit hem in het hele GDPR-verhaal. Volgens de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit mag je geen analytische cookies plaatsen zonder toestemming van de bezoeker, iets wat onder de GDPR-wetgeving minder expliciet staat beschreven. Omdat je Matomo volledig cookieless kan opzetten én je extra privacy measures kan instellen, biedt Matomo hier best wel wat meerwaarde. Zo zou het in theorie moeten volstaan om in je privacy policy te melden dat de tool wordt gebruikt voor dataverzameling, aangezien er toch geen cookies worden geplaatst. Let op: dit is geen sluitend juridisch advies, zeker gezien de onduidelijkheid die over deze wetgeving heerst.

Schermafbeelding 2020-11-20 om 09.48.57

Wat alvast belangrijk is: IP's van bezoekers kunnen vergaand geanonimiseerd worden, cookies kunnen volledig uitgezet worden (je kan dan wel geen returning visitors tracken) en je kan de bezoeker het volledige beslissingsrecht geven over zijn data. En dat is al een pak meer dan bij Google.

Anonimize-matomo

Waar zitten de verschillen met Google Analytics?

Wel, er zijn er best wat. Sommigen in het voordeel van Matomo, anderen in het voordeel van Google Analytics.

Voordelen Matomo tegenover Google Analytics

  • Self-hosting: geen third party hosting van je data, waardoor je data altijd van jou blijft en niet beschikbaar is voor een groot technologiebedrijf
  • Events: Matomo analyseert zelf outgoing links, downloads en andere events, zodat je die niet zelf moet gaan configureren in je rapportage-tool
  • Content reporting: geavanceerde rapportage op content groups zonder specifieke configuratie
  • Integratie met Search Consoles/Webmaster tools van Bing en Yahoo, naast die van Google
  • Keyword Rank tracking
  • Roll-up reporting: overzicht van al je sites en hun data op 1 overview (GA heeft dit enkel in GA 360)
  • Form analytics: analyse van je bestaande formulieren en hoe mensen er mee omgaan
  • Geen data sampling: er staat geen limiet op de vergaarde data

Voordelen Google Analytics tegenover Matomo

  • Gemakkelijker in opzet
  • Gratis versie bevat veel meer opties
  • Veel eenvoudigere integratie met andere Google Producten
  • Schaal van verspreiding
  • Maatstaf voor rapportering

Wat kost Matomo?

In theorie is Matomo volledig gratis. Op voorwaarde dat je het op je eigen server installeert, geen gratis support nodig hebt en geen gebruik wil maken van de echt geavanceerde features. Dat volstaat ruimschoots als je Matomo wil gaan gebruiken als validatie voor je volledige traffic en niet als 'leading' analysetool. 

Wil je meer opties en minder gedoe, dan zijn er cloud-based licenties ook. We lijsten even snel de verschillen op tussen de verschillende opties.

Matomo Essential

  • Kostprijs: 19€/maand
  • Support: Ja, via email
  • Aantal sites: 3
  • Aantal Segmenten: 10
  • Aantal doelen: 15
  • Periode dat de data wordt bijgehouden: 6 maand
  • Keyword Performance: inclusief
  • Funnels en Heatmapping: inclusief
  • Google Ads integratie: nee
  • Custom reporting: nee
  • Multi-channel attribution: nee

Matomo Business

  • Kostprijs: 29€/maand
  • Support: Ja, via email
  • Aantal sites: 30
  • Aantal Segmenten: 100
  • Aantal doelen: 150
  • Periode dat de data wordt bijgehouden: 24 maand
  • Keyword Performance: inclusief
  • Funnels en Heatmapping: inclusief
  • Google Ads integratie: ja
  • Custom reporting: ja
  • Multi-channel attribution: ja

Matomo On Premise

  • Kostprijs: gratis (lokale installatie)
  • Support: enkel via community
  • Aantal sites: onbeperkt
  • Aantal Segmenten: onbeperkt
  • Aantal doelen: onbeperkt
  • Periode dat de data wordt bijgehouden: onbeperkt
  • Keyword Performance: betalende extra
  • Funnels en Heatmapping: betalende extra
  • Google Ads integratie: betalende extra
  • Custom reporting: betalende extra
  • Multi-channel attribution: betalende extra

Is Matomo nu echt beter?

Eerlijk is eerlijk: voor de meeste marketeers niet. Zeker de gratis versie (op je eigen server) is beperkt in functionaliteiten en mist heel wat zaken die een ervaren digital marketeer sterk zal missen, tenzij er voor add-ons extra betaald wordt. We denken dan vooral aan multi-channel attributie en de custom reports. De Cloud Business versie kan zich wel meten met Analytics, maar dat kost je dan natuurlijk een 300-350€ per jaar.

Maar misschien hoeft Matomo ook niet beter te zijn dan Google Analytics. De meeste Mia-klanten gebruiken Matomo op 2 mogelijke manieren, en in beide gevallen biedt de tool heel wat meerwaarde:

  • Volledige data-validatie na implementatie cookie-wall: bedrijven die na het implementeren van een cookie wall merken dat ze niet meer kunnen beschikken over de volledige bezoekersdata in Analytics, zetten vaak een on-premise versie van Matomo mee op de server om cookieless toch nog de volledige cijfers te achterhalen. Vooral belangrijk voor bedrijven waar heel veel KPI's op branding, Awareness-fase en visitor data gericht zijn. Matomo dient hier als het ware als een extra laag naast Google Analytics: de meest gedetailleerde data zit in Analytics, maar de absolute waarheid naar volumes zit in Matomo.

  • Volwaardige overstap naar Matomo met Analytics ernaast voor bepaalde details: hier wordt meestal gekozen voor Matomo Cloud Business (de meeste functionaliteiten en voldoende ruimte voor data-retentie). Klanten die hiervoor kiezen, switchen uit privacy overwegingen vaak helemaal naar Matomo als geïntegreerd systeem, met naast de analytics-suite ook heatmapping en funnels (in plaats van Hotjar) en de geïntegreerde tag manager. Analytics wordt dan vaak enkel nog gebruikt voor bepaalde detail-analyses.

Wat dan met Google Analytics?

Wel, zolang je geen issues hebt met het feit dat je gegevens (anoniem) gedeeld worden met Google, gewoon blijven gebruiken. Google Analytics blijft voor de meeste organisatie dé maatstaf qua tracking en analyse, biedt ontzettend veel opties (gratis) en het is een relatief eenvoudige tool in gebruik. Daarnaast kent Google Analytics de noodzakelijke koppelingen met Search Console en Google Ads en draai je snel alle data in overzichtelijke dashboards in Google Data Studio. Het blijft dus eigenlijk een no-brainer.

Aan de andere kant is Matomo een prima alternatief. De rapporten zijn vergelijkbaar, mits wat extra kosten krijg je toch je ads data binnen en mis je eigenlijk geen gegevens. Het hangt er vooral vanaf wat het doel van je marketing is.

Had je graag meer informatie gewenst over Matomo of hoe je beter kan omgaan met Analytics en tracking? Contacteer ons dan voor een vrijblijvend gesprek!

 

contact opnemen met Mia